MGA NEGRITO NG MARIVELES, BATAAN, 1901

Isang makasaysayang larawan mula sa unang bahagi ng ika-20 siglo

Ang bihirang larawang ito, na may orihinal na caption na “Negritos of Mariveles, Bataan, 1901,” ay isang mahalagang biswal na tala ng mga katutubong pamayanang naninirahan sa Mariveles noong unang bahagi ng ika-20 siglo.

Ang katawagang “Negrito” ay ginamit noon ng mga Europeo, mga opisyal ng kolonyal na pamahalaan, at mga unang antropologo bilang pangkalahatang katawagan sa ilang katutubong pangkat sa Timog-Silangang Asya na may magkakatulad na pisikal na katangian. Sa kasalukuyan, mas angkop at mas magalang na gamitin ang tiyak na pangalan ng bawat katutubong pangkat kung ito ay natutukoy.

Kabilang sa mga pangkat na dating inilalagay sa ganitong klasipikasyon ang mga Andamanese ng Andaman Islands, mga Semang ng Malaysia, mga Mani ng Thailand, at iba’t ibang katutubong pangkat sa Pilipinas tulad ng mga Aeta o Ayta, Agta, Ati, at marami pang iba.

Sa Bataan, ang mga pamayanang Ayta ay kumakatawan sa isa sa pinakamatanda at pinakamalalim na ugnayan ng tao sa kalupaan, kabundukan, kagubatan, ilog, at baybayin ng lalawigan.

Bago pa naging isang pueblo sa panahon ng Kastila ang Mariveles, bago pa ito naging mahalagang himpilan sa panahon ng mga Amerikano, bago pa dumating ang malawakang industriyalisasyon at modernong pag-unlad, naroon na ang mga katutubong pamayanan na namumuhay at nakikibagay sa likas na kapaligiran ng Tangway ng Bataan.

Dahil dito, ang larawang kuha noong 1901 ay hindi lamang isang lumang litrato mula sa panahon ng kolonyalismo. Isa rin itong mahalagang bahagi ng kasaysayan ng mga tao ng Mariveles.

Ang mga taong makikita sa larawan ay hindi lamang mga “subject” ng isang lumang dokumentasyong antropolohikal. Sila ay mga miyembro ng mga pamayanang may sariling pamilya, kultura, tradisyon, kaalaman, wika, at malalim na ugnayan sa kanilang lupang ninuno.

Mahalagang maisama ang kanilang kuwento sa mas malawak na kasaysayan ng Mariveles at Bataan, sapagkat ang kasaysayan ng isang bayan ay hindi lamang kasaysayan ng mga gusali, pamahalaan, digmaan, at mga kilalang pangalan. Ito rin ay kasaysayan ng mga unang pamayanang namuhay sa lupain bago pa naisulat ang karamihan sa ating mga dokumento.

Orihinal na caption ng larawan:

“Negritos of Mariveles, Bataan, 1901.”

Sanggunian tungkol sa mga pangkat na tinawag na Negrito sa Timog-Silangang Asya: University of Michigan

Mariveles Historical Society

Pagpapanatili at pagbibigay-halaga sa mga tao, lugar, alaala, at kuwentong bumubuo sa kasaysayan ng Mariveles.